Przewodnik po Cusco

Para trzymająca flagę Peru przed katedrą w Cusco podczas obchodów Fiestas Patrias
Wąska, oświetlona uliczka w Cusco nocą z widokiem na rozświetlone miasto na wzgórzach

Cusco – stolica Imperium Inków. Co zobaczyć i jak zaplanować podróż?

Cusco w Peru to jedno z najważniejszych miejsc w Ameryce Południowej i dawna stolica Imperium Inków. Jeśli zastanawiasz się, co zobaczyć w Cusco, jak zaplanować zwiedzanie oraz kiedy najlepiej jechać do Peru, ten artykuł jest dla Ciebie.

Podpowiadamy, gdzie wybrać się po najlepsze zdjęcia z Cusco i jak sprawnie połączyć pobyt w mieście z wycieczką do Machu Picchu. W tym przewodniku znajdziesz wszystkie najważniejsze informacje i praktyczne wskazówki, które ułatwią Ci planowanie podróży marzeń.

Cusco – stolica Imperium Inków

Cusco, znane również pod nazwą Cuzco, nie bez powodu uznawane jest za jedno z najważniejszych miast w historii Ameryki Południowej. To właśnie tu znajdowało się centrum historycznego Imperium Inków, którego największy rozwój przypada na lata około 1438–1533.

W tym okresie władca Pachacutec rozpoczął ekspansję, dzięki której państwo Inków objęło tereny dzisiejszego Peru, Boliwii, Ekwadoru oraz części Chile, Argentyny i Kolumbii. Cusco pełniło wówczas funkcję zarówno centrum politycznego, jak i religijnego.

Sama nazwa miasta nie jest przypadkowa – w języku keczua (Qusqu lub Qosqo) oznacza „pępek świata”. Dla Inków Cusco nie było po prostu stolicą, ale miejscem, wokół którego koncentrował się cały porządek świata.

Koniec panowania Inków jest ściśle związany z podbojem hiszpańskim, którego w 1532 roku dokonał Francisco Pizarro. Dziś Cusco to wyjątkowe miejsce, w którym historia jest widoczna na każdym kroku – od inkaskich fundamentów, przez kolonialną architekturę, aż po tętniące życiem współczesne miasto.

Sprawdziliśmy, jak to wygląda w praktyce i gdzie w Cusco oraz okolicy można znaleźć najciekawsze ślady Imperium Inków. Chodźcie razem z nami!

Jak dostać się do Cusco?

Do Cusco można dostać się na kilka sposobów. Miasto zlokalizowane jest w południowo-wschodnim Peru, w Andach, na wysokości około 3400 m n.p.m. (na nas ogromne wrażenie robiło to, że przechadzając się po Cusco, byliśmy wyżej niż nasze polskie Rysy).

W Cusco znajduje się międzynarodowe lotnisko (Aeropuerto Internacional Alejandro Velasco Astete), które jest świetnie skomunikowane z innymi miastami w kraju. Najpopularniejsze loty do Cusco odbywają się z takich miejsc jak:

  • Lima (stolica Peru),
  • Arequipa,
  • Puerto Maldonado,
  • Ayacucho,
  • Juliaca.

Dostępne są również bezpośrednie połączenia międzynarodowe z sąsiednimi państwami: Santiago de Chile oraz Bogota (stolica Kolumbii).

Cusco oferuje również dogodne połączenia drogowe, zatem możemy dojechać do niego samochodem lub autobusem. Wszystko zależy od tego, jak zaplanujesz swoją wycieczkę, ale miasto jest łatwo osiągalne i na pewno nie można go pominąć. My do Cusco podróżowaliśmy busem z Puno, znajdującego się nad jeziorem Titicaca.

Co zobaczyć w Cusco i okolicy?

Cusco, dawna stolica Imperium Inków, oferuje mnóstwo zabytków zarówno z czasów inkaskich, jak i z okresu kolonialnego. Po przybyciu Hiszpanów miasto zostało przebudowane, jednak najeźdźcy często wykorzystywali solidne inkaskie fundamenty, dostosowując istniejącą architekturę do swoich potrzeb.

Zwiedzanie Cusco najlepiej zacząć od głównego placu – Plaza de Armas. Większość najważniejszych atrakcji w centrum Cusco znajduje się w odległości krótkiego spaceru. Po ich odkryciu warto wybrać się nieco wyżej, do imponujących ruin położonych ponad miastem, takich jak Sacsayhuamán. Znajdują się one około 2 km od Plaza de Armas, jednak ze względu na dużą wysokość (ok. 3700 m n.p.m. w tym punkcie) i strome podejście, dobrym rozwiązaniem może być podjechanie taksówką lub lokalnym busem.

Ważna informacja praktyczna: do większości zabytków w regionie obowiązuje jeden łączony bilet wstępu – Boleto Turístico del Cusco. Jego dokładny opis, ceny i rodzaje znajdziesz w dalszej części artykułu.

Poniżej przygotowaliśmy zestawienie prezentujące najważniejsze atrakcje Cusco, których nie możesz pominąć.

Plaza de Armas – serce Cusco

Plaza de Armas to główny plac, będący sercem miasta od czasów Inków. To właśnie tutaj najlepiej widać, jak przenikają się trzy światy: inkaski, kolonialny oraz współczesny.

Aktualnie plac otaczają kolonialne budynki, zabytkowe kościoły oraz restauracje. Warto jednak wiedzieć, że wiele z nich zostało wzniesionych na oryginalnych fundamentach budowli inkaskich. Centralnym punktem placu jest fontanna, którą zdobi postać Pachacuteca – wielkiego twórcy potęgi Imperium Inków.

Plaza de Armas to miejsce najważniejszych wydarzeń kulturalnych w Peru. To tutaj odbywa się m.in.:

  • Inti Raymi – słynna rekonstrukcja inkaskiego Święta Słońca (24 czerwca).
  • Fiestas Patrias – huczne obchody Dnia Niepodległości Peru (28 lipca).

My, będąc w Cusco, mieliśmy okazję brać udział właśnie w Fiestas Patrias. Peruwiańczycy kochają barwne parady i występy, dzięki czemu plac nabiera wtedy niesamowitego kolorytu.

Dla turystów Plaza de Armas w Cusco to także idealny punkt startowy do planowania dalszej drogi. Znajdziesz tu liczne lokalne biura podróży oferujące:

Katedra w Cusco (Catedral del Cusco)

Katedra w Cusco (Catedral de Cusco) to monumentalna świątynia powstała w XVI wieku. Zbudowana przez Hiszpanów, stanowi unikalne połączenie stylu gotyckiego, renesansowego oraz barokowego. Co ciekawe, do jej budowy użyto kamieni, srebra oraz złota pochodzących bezpośrednio z rozebranych świątyń Inków. Ilość złotych zdobień wewnątrz jest naprawdę imponująca.

Kompleks katedralny składa się z głównej świątyni oraz dwóch przyległych kościołów: Iglesia del Triunfo i Iglesia de la Sagrada Familia.

Katedra słynie z unikatowych dzieł szkoły cuskeńskiej (Escuela Cuzqueña). Największą atrakcją jest obraz „Ostatnia Wieczerza”, na którym Jezus i apostołowie spożywają lokalny przysmak – świnkę morską (cuy). To jeden z najbardziej znanych przykładów łączenia tradycji chrześcijańskiej z kulturą andyjską.

Wewnątrz znajduje się również figura patrona miasta – Czarnego Chrystusa (Señor de los Temblores), czyli Pana Trzęsień Ziemi. Według legendy jego procesja pomogła powstrzymać niszczycielskie trzęsienie ziemi w XVII wieku.

Informacje praktyczne:

    • Bilet wstępu: Do katedry obowiązuje osobny bilet (nie wchodzi w skład Boleto Turístico).

    • Cena biletu: ok. 25 – 40 SOL (soli peruwiańskich).

    • Lokalizacja: Plaza de Armas, Cusco.

Kościół w Cusco położony przy Plaza de Armas, widziany od frontu
Kobieta stojąca przy fontannie na Plaza de Armas w Cusco z rzeźbą Inków na szczycie
Widok na Plaza de Armas w Cusco z zielonym trawnikiem, kwiatami i kolonialną zabudową
Obraz Ostatniej Wieczerzy w katedrze w Cusco z Jezusem i apostołami w kolonialnym stylu
Złocony ołtarz w katedrze w Cusco z figurami religijnymi i dekoracjami kwiatowymi
Widok na Plaza de Armas w Cusco i katedrę ujęty przez kamienny łuk z ludźmi na placu

Qorikancha – Świątynia Słońca

Qorikancha (znana również jako Coricancha) była najważniejszą świątynią w całym Imperium Inków. To legendarne Miejsce Złota, które do dziś zachwyca precyzją wykonania. Świątynia została zbudowana z ogromnych bloków kamiennych, idealnie dopasowanych bez użycia zaprawy. Ta unikalna technologia sprawiła, że konstrukcja jest niezwykle odporna na trzęsienia ziemi, co stanowi fenomen na skalę światową.

W czasach świetności wnętrze Qorikanchy było w całości pokryte złotem, a w centralnym punkcie znajdował się ogromny złoty dysk symbolizujący boga Słońca – Inti.

Po podboju Peru, Hiszpanie rozebrali część świątyni i na jej potężnych fundamentach wznieśli Klasztor Santo Domingo (Convento de Santo Domingo). Historia pokazała jednak wyższość inkaskiej inżynierii – podczas silnych trzęsień ziemi kolonialne mury wielokrotnie się zawalały, podczas gdy inkaskie fundamenty pozostawały nienaruszone.

Warto wiedzieć:

  • Bilet wstępu: Do Qorikanchy (klasztoru Santo Domingo) obowiązuje osobny bilet, płatny przy wejściu (nie jest częścią Boleto Turístico).

  • Co zobaczysz: Doskonale zachowane komnaty poświęcone Księżycowi, Gwiazdom i Tęczy oraz połączenie architektury Inków z barokiem.

Widok z Qorikancha w Cusco na ogrody, ruiny inkaskie i panoramę miasta w Peru
Inkaskie okno w murze Qorikancha w Cusco z idealnie dopasowanych kamiennych bloków
Dziedziniec klasztoru Santo Domingo w Cusco zbudowanego na ruinach Qorikancha w Peru
Kamienne mury Qorikancha w Cusco w Peru, perfekcyjnie dopasowane bloki inkaskie w świetle słońca
Para stojąca przy kamieniu o 12 kątach w Cusco, przykład precyzyjnej architektury Inków

Calle Hatunrumiyoc – obowiązkowa uliczka na trasie

Calle Hatunrumiyoc to jedna z najsłynniejszych ulic w Cusco i punkt obowiązkowy podczas spaceru po Cusco – kilka kroków od Plaza de Armas oraz katedry. Na pierwszy rzut oka może wydawać się niepozorna, ale to właśnie tu kryje się jeden z najbardziej imponujących przykładów inkaskiej architekturyKamień Dwunastokątny (Piedra de los 12 ángulos)!

Stał się on symbolem precyzji Inków. Ogromny blok skalny został dopasowany do sąsiednich kamieni z taką dokładnością, że do dziś nie sposób wsunąć między nie nawet kartki papieru.

Ulica jest krótka, brukowana i otoczona historyczną zabudową – idealna na spokojny spacer i kilka zdjęć. Warto zatrzymać się tu na chwilę i przyjrzeć detalom, bo to właśnie one najlepiej pokazują kunszt inkaskich budowniczych.

San Blas – dzielnica artystów

San Blas to historyczna dzielnica rzemieślników i artystów, położona na wzgórzu, zaledwie kilka minut spacerem od centrum Cusco. To jedno z tych miejsc, w których łatwo się zgubić… i wcale nie chcieć wracać!

Pełno tu małych galerii, rękodzieła, butików i klimatycznych kawiarni. Dzielnica zachwyca wąskimi, brukowanymi uliczkami i charakterystyczną białą zabudową, dzięki czemu jest idealna na zdjęcia. Do tego dochodzą piękne widoki na Cusco – szczególnie o poranku i przy zachodzie słońca.

To właśnie tutaj znajduje się viralowa Calle Siete Borreguitos (ulica Siedmiu Baranków) – jedna z najbardziej fotogenicznych uliczek w Cusco, znana z Instagrama dzięki schodom, białym ścianom, kolorowym oknom i roślinom. Warto dotrzeć na nią z rana, bo później pojawiają się tłumy!

Tuż obok znajdziesz także niewielki, historyczny akwedukt, który dodaje temu miejscu jeszcze więcej klimatu. To jeden z tych detali, na które łatwo nie zwrócić uwagi, a który świetnie wpisuje się w klimat dzielnicy.

Kobieta stojąca na ulicy Calle Siete Borreguitos w Cusco otoczonej doniczkami z roślinami i kolonialnymi budynkami
Różowe kwiaty na ulicy w San Blas w Cusco obok ściany z muralem przedstawiającym ptaki i rośliny
Schody w dzielnicy San Blas w Cusco otoczone doniczkami z kwiatami i widokiem na zabudowę miasta oraz wzgórza
Stary kamienny most z łukami w Cusco w Peru otoczony zielenią i drzewami

Sacsayhuamán

Sacsayhuamán to imponujący kompleks inkaski położony na wzgórzach nad Cusco. Choć często nazywany twierdzą, pełnił także funkcje religijne i reprezentacyjne. Według niektórych teorii miasto miało kształt pumy – świętego zwierzęcia Inków, a Sacsayhuamán stanowiło jej głowę.

Największe wrażenie robią monumentalne kamienne mury. Ogromne bloki zostały dopasowane z niezwykłą precyzją – bez użycia zaprawy – do tego stopnia, że nie sposób wsunąć między nie nawet kartki papieru. To jeden z najlepszych przykładów kunsztu inkaskiej architektury.

Kompleks powstał za panowania Pachacuteca i był świadkiem walk z Hiszpanami podczas podboju Cusco.

Z kompleksu rozciąga się spektakularny widok na miasto.

Masywne kamienne mury twierdzy Sacsayhuamán w Cusco z turystami i górami w tle
Kobieta stojąca przy monumentalnych kamieniach w Sacsayhuamán niedaleko Cusco
Mężczyzna stojący przed ogromnymi kamiennymi murami Sacsayhuamán niedaleko Cusco
Ogromne kamienne bloki tworzące mury Sacsayhuamán niedaleko Cusco
Panoramiczny widok na Cusco z Sacsayhuamán z widocznym napisem Viva el Perú na zboczach gór
Potężne kamienne bloki i ruiny inkaskiej twierdzy Sacsayhuamán na tle wzgórz w Cusco, Peru.

Qenqo, Puka Pukara, Tambomachay

Te trzy mniejsze stanowiska archeologiczne znajdują się niedaleko siebie, na wzgórzach ponad Sacsayhuamán. Najczęściej zwiedza się je razem – pieszo lub z krótkimi podjazdami.

  • Qenqo to dawne centrum ceremonialne Inków z charakterystycznymi kanałami wykutymi w skale. Znajduje się tu podziemna komora i kamienny ołtarz, gdzie prawdopodobnie odbywały się rytuały.

  • Puka Pukara („Czerwona Forteca”) była strażnicą, punktem kontrolnym dla osób przybywających do Cusco. Choć mniej spektakularna, oferuje ładne widoki na okolicę.

  • Tambomachay, nazywane „Świątynią Wody”, słynie z działających do dziś kanałów i fontann, związanych najpewniej z kultem wody.

Wąskie przejście skalne w kompleksie Qenqo z wyrzeźbioną ścieżką i poręczą
Ruiny Puka Pukara w Peru z kamiennymi tarasami i widokiem na góry w okolicach Cusco
Ruiny Tambomachay w Peru z kamiennymi tarasami i systemem wodnym niedaleko Cusco

Boleto Turístico del Cusco – informacje praktyczne

Większość atrakcji w Cusco i okolicy zwiedzimy w ramach jednego łączonego biletu turystycznego (Boleto Turístico del Cusco), którego ważność wynosi aż 10 dni.

Bilet u oficjalnego sprzedawcy kupimy wyłącznie na miejscu:

  • w biurze COSITUC zlokalizowanym przy Avenida El Sol 103 w Cusco
  • bezpośrednio przed wejściem do atrakcji, np. do Sacsayhuamán.

Koszt pełnego biletu to dla turystów spoza Peru:

  • 130 SOL (osoba dorosła)
  • 70 SOL (dzieci i studenci).

Istnieje również możliwość wybrania biletu wyłącznie na część atrakcji.

❗ Bilet nie jest sprzedawany online przez oficjalny system – oferty w internecie pochodzą od pośredników.

Boleto Turístico del Cusco obejmuje:

  • atrakcje w Cusco: Museo Histórico Regional (Muzeum Historyczne), Museo de Arte Contemporáneo, Museo de Arte Popular, Centro Qosqo de Arte Nativo (pokazy tańców), Monumento Pachacutec
  • ruiny wokół Cusco: Sacsayhuamán, Qenqo, Puka Pukara, Tambomachay
  • jak również stanowiska archeologiczne zlokalizowane w Świętej Dolinie Inków (Valle Sagrado): Pisac, Ollantaytambo, Moray oraz Chinchero.
Kobieta pijąca gorącą czekoladę w kawiarni w Cusco otoczonej lokalnym rękodziełem
Wąska brukowana uliczka w Cusco z widokiem na zabudowę miasta na wzgórzach w Peru
Duży okrągły chleb z sezamem i dekoracyjnym wzorem trzymany na ulicy w Cusco

Ile dni warto spędzić w Cusco?

Wybierając się do Cusco, naturalnie pojawia się pytanie – ile dni zarezerwować na zwiedzanie miasta i okolicznych atrakcji? Wszystko zależy od tempa podróżowania, ale również od tego, skąd przybywamy.

Jeśli Cusco jest naszym pierwszym przystankiem w Peru i przylatujemy tu bezpośrednio z Limy, warto uwzględnić aklimatyzację. W takim przypadku pierwszy dzień najlepiej przeznaczyć na spokojny spacer i przyzwyczajenie organizmu do wysokości.

Jeżeli natomiast jesteśmy już zaaklimatyzowani (tak jak w naszym przypadku – po pobycie w kanionie Colca i nad jeziorem Titicaca), można od razu przejść do intensywniejszego zwiedzania.

Według nas sensowny plan minimum wygląda tak:

  • 1 dzień na zwiedzanie Cusco (Plaza de Armas, katedra, San Blas, wybrane muzea)
  • 1 dzień na ruiny nad miastem (Sacsayhuamán, Qenqo, Tambomachay, Puka Pukara)
  • 1 dzień na trekking na Tęczową Górę (Rainbow Mountain) – z powrotem do Cusco
  • 1 dzień na Świętą Dolinę Inków (Pisac, Moray, Ollantaytambo).

Planując wizytę w Świętej Dolinie, warto pomyśleć o kolejnym kroku. Z Ollantaytambo można wsiąść do pociągu do Aguas Calientes, skąd najłatwiej dotrzeć na Machu Picchu. Dobrym rozwiązaniem jest nocleg na miejscu, aby wejść na teren ruin wcześnie rano.

Warto pamiętać, że bilety na Machu Picchu należy kupić z wyprzedzeniem (często nawet kilkutygodniowym!). W praktyce to właśnie dostępność biletów często determinuje plan całej podróży.

Nasz pobyt wyglądał właśnie w ten sposób – po zwiedzaniu Świętej Doliny wsiedliśmy w Ollantaytambo do pociągu do Aguas Calientes, następnego dnia odwiedziliśmy Machu Picchu, a wieczorem wróciliśmy do Cusco. W naszym przypadku trekking na Tęczową Górę mieliśmy kolejnego dnia po powrocie z Machu Picchu. Możesz rozważyć również taką kolejność zwiedzania, bo wejście na Tęczową Górę może dać w kość!

Podsumowując, 4–5 dni w Cusco i okolicy to taki złoty środek – bez pośpiechu, ale również bez nudy. A jeśli macie więcej czasu… Cusco naprawdę nie jest miejscem, z którego chce się wyjeżdżać zbyt szybko.

Brukowana ulica w Cusco z kolonialnymi budynkami i widokiem na góry w oddali
Widok na Cusco przez wysokie drzewa eukaliptusowe w okolicach Qenqo
Uliczka w Cusco z kolonialnymi budynkami, niebieskimi balkonami i lokalnymi kawiarniami

Kiedy jechać do Cusco?

Wybierając się do Cusco warto zastanowić się, co jest dla nas najważniejsze. Większość podróżników wybiera miesiące, w których trwa pora sucha, ze względu na gwarancję dobrej pogody i słońca. To okres, w którym w Cusco i okolicy jest dużo bardziej tłoczno, niż w porze deszczowej.

Poniżej znajdziesz porównanie poszczególnych okresów, wraz ze wskazaniem, dla kogo konkretne miesiące mogą być najlepsze.

OkresWarunki pogodoweZaletyWadyDla kogo?
🌞 Maj – wrzesień (pora sucha)Dużo słońca ☀️, minimalne opadyIdealne warunki na zwiedzanie i trekkingi, najlepsza pogoda w CuscoChłodne noce (nawet 0°C), więcej turystów (szczyt: czerwiec–lipiec)👉 Najlepszy wybór dla większości podróżników
🎉 Czerwiec (Fiestas del Cusco)Sucho, słonecznieInti Raymi (24 czerwca), festiwale, parady i wydarzenia kulturalneNajwiększe tłumy, wyższe ceny noclegów👉 Idealny miesiąc na poznanie kultury Peru
🌿 Kwiecień i październik (sezon przejściowy)Dobra pogoda, możliwe lekkie opadyMniej turystów, zielone krajobrazy, dobry balans ceny i jakościPogoda mniej stabilna niż w porze suchej👉 Najlepszy kompromis między pogodą a tłumami
🌧️ Listopad – marzec (pora deszczowa)Częste, intensywne deszcze 🌧️, więcej chmurNiższe ceny, brak tłumów, bardzo zielona przyrodaUtrudnione trekkingi, ulewy (szczególnie styczeń–luty)👉 Dla osób szukających spokoju i opcji budżetowych

Wybór terminu w dużej mierze zależy zatem od tego, co jest dla Ciebie najważniejsze: pogoda, ceny czy wydarzenia.

Widok na Plaza de Armas w Cusco z katedrą i wieżą kościoła na tle gór
Lokalna sprzedawczyni rękodzieła w Cusco przy kościele San Cristóbal w tradycyjnym stroju
Brukowana ulica w Cusco z kolonialnymi budynkami, samochodami i flagami Peru

Cusco – choroba wysokościowa

Cusco jest położone na wysokości 3400 m n.p.m. – to jedno z najwyżej położonych dużych miast na świecie! Z tego względu część osób może tu odczuwać objawy choroby wysokościowej (tzw. soroche).

Po przyjeździe do miasta warto dać sobie czas na aklimatyzację w Cusco. Najlepiej pierwszy dzień przeznaczyć na spokojny spacer i unikać intensywnego wysiłku – to zresztą jedna z najważniejszych zasad, o których szerzej wspomina nasz kompleksowy poradnik:

Jak zaplanować wyjazd do Peru – poradnik praktyczny

W przypadku gorszego samopoczucia pomocne jest spożywanie dużej ilości płynów, w tym tradycyjnych andyjskich napojów. W Peru bardzo popularnym i sprawdzonym sposobem na takie dolegliwości jest napar z liści koki (mate de coca).

Choroba wysokościowa w Cusco to coś normalnego, dlatego nie warto się jej obawiać – wystarczy podejść do tematu rozsądnie i dać organizmowi czas na adaptację. Jeśli chcesz poznać konkretne sposoby na zapobieganie objawom, profilaktykę i leki:

Sprawdź nasz szczegółowy poradnik o chorobie wysokościowej w Peru.

Kolorowy mural w Cusco przedstawiający postacie i symbole kultury Inków w Peru
Różowe kwiaty na ulicy w San Blas w Cusco obok ściany z muralem przedstawiającym ptaki i rośliny
Brukowana uliczka w dzielnicy San Blas w Cusco z kolonialnymi domami, flagami Peru i widokiem na Andy

Czy Cusco jest bezpieczne?

Cusco uchodzi za jedno z bezpieczniejszych miast w Peru, szczególnie w porównaniu do Limy. To bardzo popularny kierunek turystyczny, dlatego w centrum – zwłaszcza w okolicach Plaza de Armas i dzielnicy San Blas – można czuć się komfortowo nawet wieczorem.

Jeśli w ramach swojej peruwiańskiej podróży planujesz odwiedzić również stolicę i zastanawiasz się, na co uważać w poszczególnych dzielnicach, sprawdź nasz praktyczny przewodnik: Czy w Limie jest bezpiecznie?

Nie oznacza to jednak, że w Cusco można całkowicie zapomnieć o ostrożności. Warto pilnować plecaka, nie nosić wszystkich dokumentów i gotówki w jednym miejscu oraz uważać na osoby oferujące „darmowe” zdjęcia lub usługi.

Dobrą praktyką jest także korzystanie ze sprawdzonych taksówek (np. zamawianych przez hotel lub poprzez aplikację), a wieczorem trzymanie się raczej centrum i dobrze oświetlonych ulic.

Z naszej perspektywy Cusco było miejscem, w którym czuliśmy się bezpiecznie – wystarczy zachować zdrowy rozsądek, jak w każdym turystycznym mieście.

Burger z mięsa alpaki podany z frytkami w restauracji Yaku w Cusco
Stragan na targu w Cusco z pieczonym cuy oraz lokalnymi wypiekami i sprzedawcami w tle

Cusco – co i gdzie warto zjeść?

Cusco oferuje ogromny wybór restauracji – od lokalnych knajpek po bardziej nowoczesne miejsca serwujące kuchnię peruwiańską w nowej odsłonie. Jeśli zastanawiasz się, gdzie zjeść w Cusco i czego spróbować, spokojnie – możliwości jest naprawdę wiele.

Jeśli Twoja kulinarna przygoda przez Peru nie kończy się w Andach i planujesz również wizytę w stolicy, koniecznie sprawdź nasze polecenia z tamtejszego regionu. Sprawdź nasze zestawienie: Gdzie zjeść w Limie i jakich smaków warto tam spróbować.

My w Cusco zdecydowaliśmy się na coś, co na początku wydawało się trochę kontrowersyjne – burgera z alpaki. Okazało się jednak, że był palce lizać! Mięso z alpaki jest delikatne i chude, a w połączeniu ze świeżym awokado i chrupiącymi ziemniakami smakowało naprawdę świetnie. Jeśli chcecie spróbować, możemy polecić sprawdzone przez nas miejsce: Yaku Restaurant (zobacz na mapie).

Skoro już o dodatkach mowa – warto pamiętać, że Peru to ojczyzna ziemniaków. To właśnie stąd trafiły do Europy, więc będąc na miejscu, trzeba spróbować ich w różnych odsłonach.

Jeśli chcesz spróbować czegoś jeszcze bardziej „nieeuropejskiego”, niż mięso z alpaki, w Cusco i okolicy bardzo popularny jest cuy, czyli świnka morska. To jeden z najbardziej tradycyjnych przysmaków regionu Andów. Warto wiedzieć, że okolice Cusco słyną z tak zwanych cuyerii, czyli miejsc specjalizujących się w przygotowywaniu tego dania.

Jeśli nie masz ochoty na kulinarne eksperymenty, polecamy lomo saltado – jedno z najpopularniejszych dań w Peru i również nasz faworyt. To połączenie wołowiny, warzyw, przypraw, ryżu i frytek, które świetnie pokazuje charakter lokalnej kuchni.

Na koniec coś dla łasuchów – czekolada, którą produkuje się tu z ziaren kakaowca z lokalnych plantacji. W Cusco znajdziemy sporo miejsc, w których można spróbować jej w każdej formie, a nawet wziąć udział w warsztatach produkcji czekolady.

Cusco – gdzie zrobić najlepsze zdjęcia?

Cusco to jedno z najbardziej fotogenicznych miast w Peru. Kolonialna architektura, inkaskie mury i górskie krajobrazy sprawiają, że praktycznie na każdym kroku można tu zrobić świetne zdjęcia.

Gdzie naszym zdaniem warto przystanąć na dłużej?

Główny plac w mieście otoczony jest charakterystyczną kolonialną zabudową. Jeśli chcesz złapać lepszą perspektywę, warto podejść nieco wyżej – np. w okolice szkoły Institución Educativa San Francisco de Borja. Stamtąd można uchwycić jeszcze ciekawsze ujęcie na plac i znajdujące się w tle góry.

Cała dzielnica San Blas zachęca do zatrzymywania się co kilka kroków i robienia zdjęć – brukowane uliczki, białe ściany i artystyczny klimat robią swoje.

Jeśli jednak szukasz najbardziej instagramowego miejsca w Cusco, koniecznie odwiedź Calle Siete Borreguitos. Charakterystyczne schody, klinowy dom i kolorowe detale tworzą wyjątkową scenerię. Najlepiej pojawić się tu wcześnie rano – my byliśmy około 7:00. Później robi się bardzo tłoczno.

Jeden z najlepszych punktów widokowych na historyczne centrum Cusco, znajdujący się tuż obok kościoła San Cristóbal. Z tarasu widokowego roztacza się widok na całe stare miasto z jego czerwonymi dachami, Plaza de Armas oraz Andy – warto pojawić się tu przed zachodem słońca, kiedy światło jest ciepłe i miękkie, idealnie łączy się z kolorami miasta.

To miejsce robi ogromne wrażenie – zarówno na żywo, jak i na zdjęciach. Monumentalne kamienne mury świetnie wyglądają w kadrze, szczególnie jeśli uchwycisz ich skalę z odpowiedniej perspektywy.

Dodatkowo, z górnej części kompleksu rozciąga się świetny widok na Cusco i Andy w tle. Pamiętaj jednak, że wejście na teren Sacsayhuamán wymaga biletu turystycznego.

Dziękujemy za wizytę! Jeśli nasze przewodniki okazały się przydatne, możesz wesprzeć naszą pracę, stawiając nam wirtualną kawę. A jeśli po prostu udostępnisz ten materiał, sprawisz nam ogromną radość!

F.A.Q.

Cusco – najczęściej zadawane pytania

Optymalny czas to 4–5 dni. Taki plan pozwala na spokojną aklimatyzację (pierwszy dzień), zwiedzanie samego miasta i okolicznych ruin, całodniowy trekking na Tęczową Górę (Rainbow Mountain) oraz wycieczkę do Świętej Doliny Inków połączoną z dojazdem na Machu Picchu.

Cusco leży na wysokości ok. 3400 m n.p.m. (wyżej niż polskie Rysy!). Z tego powodu u niektórych mogą wystąpić objawy choroby wysokościowej (tzw. soroche). Najlepiej pierwszy dzień przeznaczyć na odpoczynek i aklimatyzację, dużo pić, a w razie potrzeby ratować się lokalnym naparem z liści koki.

Nie, oficjalnego biletu turystycznego nie kupisz online (oferty w internecie to pośrednicy). Bilet należy kupić na miejscu w Cusco: w biurze COSITUC (Avenida El Sol 103) lub bezpośrednio przed wejściem do głównych atrakcji (np. przy Sacsayhuamán). Koszt pełnego biletu ważnego 10 dni to 130 SOL dla dorosłych.

Najlepsza pogoda na zwiedzanie i trekkingi (dużo słońca, brak opadów) przypada na porę suchą, czyli od maja do września. Musisz się jednak liczyć z chłodnymi nocami i większą liczbą turystów. Jeśli wolisz mniejsze tłumy, celuj w miesiące przejściowe: kwiecień lub październik.

Zwiedzanie warto zacząć od Plaza de Armas z imponującą Katedrą (gdzie znajdziesz obraz „Ostatniej Wieczerzy” ze świnką morską). Obowiązkowe punkty to także Qorikancha (dawna Świątynia Słońca), spacer ulicą Calle Hatunrumiyoc (z Kamieniem Dwunastokątnym) oraz wizyta w klimatycznej, artystycznej dzielnicy San Blas.

Tak, Cusco uchodzi za jedno z bezpieczniejszych miast w Peru, szczególnie w ścisłym, turystycznym centrum. Jak wszędzie, warto zachować zdrowy rozsądek: uważać na kieszonkowców, pilnować plecaka, unikać naciągaczy i korzystać ze sprawdzonych taksówek po zmroku.

Będąc w Cusco, warto spróbować lomo saltado (wołowina z warzywami i frytkami), delikatnego mięsa z alpaki (np. w formie burgera) oraz – dla odważniejszych – lokalnego przysmaku z Andów, czyli cuy (świnki morskiej). Obowiązkowo trzeba też spróbować peruwiańskich ziemniaków i lokalnej rzemieślniczej czekolady.

Dla najlepszych kadrów warto udać się na Calle Siete Borreguitos w dzielnicy San Blas (najlepiej wcześnie rano!), punkt widokowy Mirador de Sán Cristobal (szczególnie przed zachodem słońca) oraz do monumentalnych inkaskich ruin Sacsayhuamán, skąd roztacza się świetna panorama na miasto.